سامانه خدمات تخصصی اراضی روستا با عنوان «ساختار»، بستری برای دسترسی برخط به اطلاعات مکانی و طرح‌های هادی روستایی است. هدف این سامانه، تسهیل دسترسی مردم به اطلاعات زمین‌های روستایی، افزایش شفافیت و کاهش مراجعات غیرضروری برای بررسی وضعیت املاک است.
نشانی اعلام‌شده سامانه:
برای ورود مستقیم به سامانه ساختار کلیک کنید.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده هنگام معرفی سامانه در آبان ۱۴۰۵، اطلاعات مربوط به محدوده روستا، کاربری زمین، معابر و برخی اطلاعات مربوط به حریم‌ها از جمله مواردی هستند که از طریق این بستر قابل بررسی اعلام شده‌اند. میزان پوشش اطلاعات و جزئیات خدمات هر روستا باید در سامانه بررسی شود.
یکی از مشکلات رایج در خرید زمین روستایی، تفاوت میان اطلاعات واقعی زمین و ادعاهای مطرح‌شده در زمان فروش است. ممکن است فروشنده بگوید زمین داخل بافت است، کاربری مسکونی دارد یا امکان ساخت ویلا در آن وجود دارد؛ اما خریدار پیش از پرداخت وجه باید این ادعاها را بررسی کند.
سامانه ساختار می‌تواند برای شروع این بررسی مفید باشد. با استفاده از اطلاعات مکانی و نقشه‌های طرح هادی، می‌توان وضعیت اعلام‌شده محدوده و کاربری زمین را بررسی کرد و در صورت وجود ابهام، موضوع را از مراجع ذی‌صلاح پیگیری کرد.
بااین‌حال، اطلاعات نمایش‌داده‌شده در نقشه جایگزین استعلام رسمی و مجوز ساخت نیست.
از طریق نشانی اعلام‌شده بنیاد مسکن وارد سامانه شوید و مطابق راهنمای موجود، اطلاعات موردنیاز را تکمیل کنید. در گزارش‌های معرفی سامانه، ورود با کد ملی و رمز دریافتی نیز توضیح داده شده است.
روستای موردنظر را در اطلاعات نقشه یا بخش‌های قابل دسترس سامانه پیدا کنید. سپس بررسی کنید آیا اطلاعات مکانی قطعه موردنظر در دسترس است یا خیر.
اگر روستا یا زمین در سامانه پیدا نشد، نمی‌توان صرفاً از این موضوع نتیجه گرفت که زمین خارج از محدوده روستاست.
در صورت ارائه اطلاعات، موقعیت زمین را نسبت به محدوده روستا، کاربری درج‌شده، معابر و محدودیت‌های قابل مشاهده بررسی کنید.
اگر زمین در نزدیکی مرز محدوده قرار دارد یا اطلاعات نقشه با گفته فروشنده متفاوت است، پیش از معامله از بنیاد مسکن درخواست بررسی و پاسخ مستند کنید.
موقعیت انتخاب‌شده روی نقشه باید با مختصات و حدود واقعی قطعه تطبیق داده شود. برای این کار، نقشه UTM و در موارد لازم بررسی کارشناس نقشه‌برداری اهمیت دارد.
تطبیق یک نقطه روی نقشه با زمین واقعی، بدون بررسی تمام حدود قطعه، برای تأیید وضعیت کل زمین کافی نیست.
برحسب موقعیت و وضعیت زمین، ممکن است استعلام از بنیاد مسکن، دهیاری، مرجع صدور پروانه، جهاد کشاورزی، امور اراضی، منابع طبیعی، اداره ثبت یا دستگاه متولی حریم ضروری باشد.
خدمات سامانه ساختار با هدف تسهیل دسترسی روستاییان و متقاضیان به اطلاعات املاک، اراضی و طرح های هادی روستایی ارائه می شود. این سامانه توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی راه اندازی شده و امکان بررسی وضعیت زمین ها و دسترسی به نقشه های روستایی را فراهم می کند. افراد می توانند بدون نیاز به مراجعه حضوری، اطلاعات مربوط به موقعیت و کاربری املاک مورد نظر خود را مشاهده کنند. مهم ترین خدمات و امکانات سامانه ساخت و ساز روستایی بنیاد مسکن عبارت اند از:
مشاهده اطلاعات و مشخصات املاک روستایی
استعلام رایگان کاربری اراضی و زمین های روستایی
بررسی قرارگیری ملک در داخل یا خارج از محدوده روستا
مشاهده اطلاعات طرح های هادی مصوب روستایی
دسترسی به نقشه های روستایی و دریافت فایل های قابل چاپ PDF
مشاهده موقعیت جغرافیایی زمین ها و املاک
بررسی وضعیت معابر، مسیرهای دسترسی و حریم های روستایی
مشاهده اطلاعات تأسیسات و کاربری های خدماتی روستا
دسترسی به اطلاعات مکانی از طریق سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)
استعلام های مورد نیاز برای معاملات املاک روستایی (در مراحل توسعه آینده)
پیگیری فرایندهای مربوط به صدور پروانه ساخت و ساز روستایی (در مراحل توسعه آینده)
برای ورود مستقیم به سامانه ساختار کلیک کنید.
خیر. مطابق ماده ۳ قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب ۱۴ دی ۱۳۸۴، محدوده روستا شامل بافت موجود و گسترش آتی پیش‌بینی‌شده در دوره طرح هادی روستایی است.
قرارگرفتن زمین داخل محدوده، به‌تنهایی به معنای داشتن مجوز ساخت نیست. کاربری مصوب، ضوابط طرح، دسترسی، حریم‌ها و شرایط صدور پروانه نیز باید بررسی شوند.
برای اطمینان از امکان ساخت، باید وضعیت همان قطعه و نوع ساخت موردنظر از مرجع ذی‌صلاح پیگیری شود.
این اصطلاحات معانی یکسانی ندارند.
داخل محدوده روستا: یعنی زمین در محدوده مصوب روستا قرار دارد.
داخل بافت موجود: به قرارگیری در بخش شکل‌گرفته روستا اشاره دارد.
کاربری مسکونی: یعنی در طرح مربوط، استفاده مسکونی برای زمین پیش‌بینی شده است.
قابلیت ساخت: نیازمند بررسی ضوابط و شرایط قانونی همان زمین و طی مراحل اخذ مجوزهای لازم است.
بنابراین، برای معرفی حرفه‌ای زمین نباید این اصطلاحات را بدون بررسی به جای یکدیگر به کار برد.
زمین‌های کشاورزی و باغی ممکن است با محدودیت‌های قانونی تغییر کاربری مواجه باشند. قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها، به‌ویژه مواد ۱ و ۳، برای تغییر کاربری غیرمجاز مقررات و ضمانت اجرا در نظر گرفته است.
اگر زمین دارای سابقه کشاورزی یا باغی است، وضعیت آن باید حسب مورد از جهاد کشاورزی و امور اراضی استعلام شود. وجود جاده، برق، آب یا ساختمان در همسایگی، به‌تنهایی مجوز ساخت یا تغییر کاربری محسوب نمی‌شود.
برای خرید زمین در روستاهای چمستان و نور، ابتدا اطلاعات موجود در سامانه ساختار را بررسی کنید. سپس موقعیت واقعی زمین را با نقشه UTM و مدارک مالکیت تطبیق دهید.
در صورت وجود هرگونه ابهام درباره محدوده، کاربری، معبر، حریم یا وضعیت مالکیت، پیش از پرداخت وجه یا امضای قرارداد قطعی، استعلام‌های لازم را دریافت کنید.
ضوابط ممکن است از یک روستا به روستای دیگر و حتی میان قطعات یک روستا متفاوت باشد. بنابراین، نمی‌توان وضعیت یک زمین را به تمام زمین‌های منطقه تعمیم داد.
در گزارش‌های معرفی سامانه، دسترسی برخط و رایگان به اطلاعات و ثبت درخواست استعلام اعلام شده است. جزئیات خدمات قابل ارائه باید در پنل سامانه بررسی شود.
صدور قطعی مجوز ساخت از طریق سامانه به‌عنوان قابلیت فعال تأیید نشده است. دریافت اطلاعات نقشه را نباید معادل دریافت پروانه ساخت دانست.
نه لزوماً. کاربری، ضوابط طرح، محدودیت‌های قانونی و شرایط صدور پروانه باید برای همان قطعه بررسی شوند.
خیر. ممکن است اطلاعات آن روستا یا قطعه در دسترس نباشد یا جست‌وجو به نتیجه نرسیده باشد. باید از بنیاد مسکن وضعیت را پیگیری کرد.
خیر. سند مالکیت به بررسی مالکیت و مشخصات ثبتی کمک می‌کند، اما به‌تنهایی مجوز ساخت یا تغییر کاربری نیست.
مدارک مالکیت، نقشه UTM، اطلاعات طرح هادی، وضعیت کاربری، دسترسی قانونی و استعلام‌های مرتبط با محدودیت‌های احتمالی زمین از مهم‌ترین موارد هستند.
سامانه ساختار بنیاد مسکن ابزار مفیدی برای شروع بررسی وضعیت زمین‌های روستایی است؛ اما تصمیم مطمئن برای خرید، به تطبیق اطلاعات مکانی با زمین واقعی، بررسی مدارک مالکیت و دریافت استعلام‌های لازم بستگی دارد.
پیش از خرید زمین در چمستان، نور و سایر مناطق روستایی مازندران، وضعیت زمین را بررسی کنید و صرفاً بر اساس عنوان «داخل بافت» یا وعده فروشنده تصمیم نگیرید.
اگر قصد خرید زمین روستایی دارید، پیش از معامله مدارک و اطلاعات زمین را جمع‌آوری کنید تا موارد نیازمند بررسی مشخص شوند.
موویلا؛ بررسی دقیق‌تر زمین، برای تصمیم آگاهانه‌تر در خرید ملک.
بافت الحاقی و خارج از بافت در چمستان؛ قوانین خرید و ساخت‌وساز 
ملک معارض چیست؟ بررسی خطرات خرید ملک دارای معارض 
مهم‌ترین مسائل حقوقی خرید ملک در شمال 
برای سرمایه گذاری در شمال ویلا بخریم یا زمین؟ 
وکالت بلاعزل در خرید ملک چیست؟ نکات مهم خرید ویلا با وکالت 
حق ارتفاق چیست؟ بررسی حق عبور و راه دسترسی در خرید زمین 
